معما

آن چيست   كه  در  برگ   پناهي   دارد          رخت  سيه  و  سبز   كلاهــي  دارد

   پوستش بكنند و   سينه‌اش  چاك دهند           من در عجبم كاين چه  گناهــي دارد

آزمون فصل پنجم:اخلاق و زندگانی(سوم)

  آزمون فصل پنجم:اخلاق و زندگانی

1)کتابی است به شیوه کلیله و دمنه مشتمل بر داستان ها و تمثیل ها از زبان حیوانات.

الف)کیمیای سعادت     ب)چهارمقاله    ج)مرزبان نامه    د)قابوس نامه

2)از شاعران و نویسندگان ایران در قرن پنجم که در بلخ به دنیا آمده است.

الف)ابوالفضل بیهقی  ب)خواجه عبد الله انصاری ج)ابوریحان بیرونی د)ناصر خسرو

3)بیت زیر چند جمله است؟

به اندازه بود باید نمود                       خجالت نبرد آنکه ننمود و بود

الف)سه جمله  ب)چهار جمله  ج)پنج جمله  د)شش جمله

4)در کدام عبارت آرایه  ادبی تشخیص  به کار نرفته است؟

الف)کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور

ب)در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم

ج)یوسف گم گشته باز آید به کنعان غم مخور

د)چون تو را نوح است کشتی بان  زطوفان غم مخور

5)کدام یک از اثار زیر به نظم است؟

الف)منطق الطّیر ب)سمک عیار ج)مرزبان نامه   د)قابوس نامه

6)اولین مثنوی خمسه نظامی کدام آثار است؟

الف)خسرو و شیرین  ب)لیلی و مجنون ج)مخزن الاسرار  د)هقت پیکر

7)آرایه ادبی به کار رفته در این مصراع چیست؟

پایش از آن پویه در آمد زدست

الف)تشبیه     ب)تشخیص    ج)مراعات نظیر    د)تلمیح

8)((نهاد))در این عبارت کدام کلمه است؟

تا نشود راز چو روز آشکار                       تا نشویم از پدرش شرمسار

الف)روز       ب)راز     ج)آشکار     د)پدرش

9)حاظ به سرودن کدام قالب شعری شهرت دارد؟

الف)غزل    ب)قصیده     ج)مثنوی     د)رباعی

10)نقش دستوری ((بس))در این مصراع چیست؟

گر چه منزل بس خطرناک است و مقصد بس بعید

الف)مسند     ب)قید   ج)حرف اضافه    د)صفت

11)از واژه های زیر کدام یک به معنی ((آگاهی))به کار می رود؟

الف)واقف   ب)وقوف    ج)وقف    د)توقف

12)نام شاعری((محمّد حسین بهجت تبریزی))چیست؟

الف)رهی   ب)سایه  ج)شهریار   د)امید

13)کتابی است که در  نهایت زیبایی ٬سخنان افلاطونو ارسطو را در حکمت علمی بررسی کرده است؟

الف)قابوس نامه  ب)مرزبان  ج)اخلاق ناصری   د)الهی نامه

14)از پیشگامان نثر مسجّع محسوب می شود؟

الف)خواجه عبدالله انصاری                     ب) خواجه نظام الملک

ج)کیکاووس بن اسکندر                         د)خواجه نصیر طوسی

15)((بر گذشته٬شکسته و ریخته افسوس مخور))چند جمله است؟

الف)یک جمله  ب)دو جمله ج)سه جمله د)چهار جمله

آزمون فصل سوم:زیبایی آفرینش(سوم)

آزمون فصل سوم:زیبایی آفرینش

1)در مصراع((بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار))کدام آرایه ادبی به کار رفته است؟

الف)تضاد        ب)تشخیص    ج)تشبیه        د)مراعات نظیر

2)کلمه ((آفرینش))از نظر دستوری چه ساختاری دارد؟

الف)صفت فاعلی       ب)صفت مفعولی      ج)اسم مصدر       د)حاصل مصدری

3)کدام یک از کلمات زیر جمع مکسر می باشد؟

الف)اقرار        ب)اسرار       ج)مرغان       د)درختان

4)مصدر((مستمع))کدام کلمه می باشد؟

الف)سمع     ب)مسموع      ج)استماع        د)سمیع

5)آخرین مجموعه هشت کتاب:

الفصدای پای آب      ب)حجم سبز       ج)ما هیچ ما نگاه         د)مسافر

6)کدام یک از موارد زیر از ویژگی های نثر کهن فارسی است؟

الف)جمله ها بسیار کوتاه است.             ب)فعل ها در متن فراوان است.  

 ج)تکرار و خوش آهنگی                    د)همه موارد

7)کدام یک از گزینه ها متضاد نیستند؟

الف)گل و خار         ب)لیل و نهار           ج)زشت و زیبا            د)آرام و قرار

8)کدام واژه با توجه به معنی درست نوشته شده است؟

الف)سنع:آفرینش     ب)صریر:تخت پادشاهی     ج)غندیل:چراغدان       د)بساط:گستردنی

9)کدام یک از آثار زیر از((محمد ابن غزّالی)) نیست؟

الف)نصیحت الملوک        ب)سوانح العشاق      ج)کیمیای سعادت       د)احیا علوم الدّین

10)اشعار سهراب سپهری در چه قالبی سروده شده است؟

الف)غزل      ب)چهار پاره       ج)نیمایی          د)مثنوی

11)این عبارت چند جمله است؟

((پاسی از شب گذشته٬سیلی در رسید.))

الف)یک  جمله      ب)دو جمله          ج)سه جمله         د)چهار جمله

12)کدام یک از آثار سعدی  به  سعدی نامه معروف است؟

الف)گلستان         ب)بوستان             ج)قصاید              د)غزلیات

13)در مصراع((عقل حیران شود از خوشه زرین عنب))مسند کدام کلمه است؟

الف)عقل               ب)زرین                  ج)عنب            د)حیران

14)در کدام مصراع تضاد به کار رفته است؟

الف)شکر انعام تو هرگز نکند شکر گذار

ب)راستی کن که به منزل نرسد کج رفتار

ج)یا که داند که برآرد گل صد برگ از خاک

د)همه گویند و یکی گفته نیاید ز هزار

15)مصدر فعل((می گوید)):

الف)گویش                    ب)گفتن                  ج)گفتار                     د)گویان

آزمون فصل دوم:علم و فرهنگ(سوم)

 آزمون فصل دوم:علم و فرهنگ

1)شاعر این بیت کیست؟

درخت تو گر بار دانش بگیرد                      به زیر آوری چرخ نیلوفری را

الف)فردوسی            ب)نظامی       ج)سعدی              د)ناصر خسرو

2)در این مصراع کدام آرایه ادبی به کار رفته است؟

چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن

الف)تشبیه                  ب)تلمیح              ج)تضاد                 د)مراعات نظیر

3)منظور از لسان الغیب در این بیت شهریار لقب کدام شاعر است؟

چو زنم چو نای هر دم٬ز نوای شوق او دم          که لسان غیب خوش تر بنوازد این نوا را

الف)سهدی              ب)حافظ                   ج)خواجوی کرمانی                    د)عطار نیشابوری

4)مثنوی که ابوشکور بلخی سروده است چه نام دارد؟

الف)آخرین نامه                   ب)آفرین نامه                 ج)اسکندر نامه                 د)شاهنامه

5)به گفت و گوی درونی اصطلاحا.........گفته می شود.

الف)دیالوگ              ب)آنالوگ                 ج)مونولوگ                  د)کاتالوگ

6)((دانش))از نظر ساختار:

الف)صفت فاعلی        ب)صفت مفعولی           ج)اسم مصدر                   د)حاصل مصدر

7)در عبارت((به دانش شود مرد پرهیزگار))نقش دستوری ((پرهیزگار))چیست؟

الف)نهاد                 ب)مفعول                    ج)صفت                  د)مسند

8)در این مصراع کدام آرایه ادبی به کار رفته است؟

نگهبان گنجی تو از دشمنان

الف)تشبیه              ب)تضاد                    ج)تشخیص                د)تلمیح

9)سراینده مثنوی ((جام جم))کیست؟

الف)جامی      ب)سنایی غزنوی         ج)اوحدی مراغه ای         د)ابوشکور بلخی

10)کدام یک از کلمات زیر صفت فاعلی نیست؟

الف)شنوا              ب)گوینده            ج)رفتار                د)خریدار

11)شاهنامه فردوسی در چه قالبی سروده شده است ؟

الف)غزل             ب)قطعه                ج)قصیده                  د)مثنوی

12)((می خورم))چه نوع فعلی است؟

الف)مضارع اخباری       ب)مضارع التزامی       ج)ماضی استمراری        د)ماضی ساده

13)((دیدستی))چه نوع فعلی است؟

الف)ماضی استمراری          ب)ماضی نقلی         ج)ماضی بعید           د)ماضی ساده

14)بیت ((آنچه در علم بیش می باید             دانش ذات خویش می باید))چه آرایه ادبی به کار رفته است؟

الف )تشبیه                   ب)تشخیص                       ج)تلمیح                       د)مراعات نظیر

15)در این بیت ردیف کدام است؟

نیست آب حیات جز دانش                        نیست باب نجات جز دانش

الف)نیست٬نیست     ب)آب٬آب        ج)دانش ٬دانش      د)جز دانش٬جز دانش

آزمون فصل اول :اسلام و انقلاب اسلامی(سوم)

آزمون فصل اول :اسلام و انقلاب اسلامی

1)کتاب ((الانبیه))در چه موضوعی نوشته شده است؟

الف)تاریخی                     ب)ادبی                    داروشناسی                  ج)جامعه شناسی

2)جز اصلی گزاره کدام کزینه است؟

الف)اسم                 فعل              ج)صفت             د)نهاد

3)کدام گزینه اشتباه معنی شده است؟

الف)تداعی:تکرار کردن                ب)نظاره:تماشا           ج)شط:رود بزرگ          د)استقامت:پایداری

4)کدام فیلم از ساخته های سید مرتضی آوینی نیست؟

الف)خان گزیده ها        ب)بچه های آسمان           ج)روایت فتح             د)سراب

5)در کدام مصراع آرایه تشخیص به کار رفته است؟

الف)کوچه های خراسان تو را می شناسد

ب)زین سبب برگ و باران تو را می شناسد

ج)ریگ های بیابان تو را می شناسد

د)تمام شهیدان تو را می شناسد

6)این قالب شعر به بیان احساس و عاطفه ٬فراق٬جدایی و عشق و عرفان می پردازد؟

الف)غزل             ب)قصیده          ج)قطعه             د)رباعی

7)((ساقی نامه )) اثر کدام یک از شعرای زیر است؟

الف)سعدی           ب)حافظ                ج)عطار                   د)مولوی

8)بوستان سهدی در چه قالب شعری سروده شده است/

الف)غزل         ب)مثنوی         ج)قصیده              د)قطعه

9)((طراوت)در این عبارت چه نقش دستوری دارد؟

نام تو رخصت رویش است و طراوت

الفل)فعل           ب)مضاف الیه            ج)صفت         د)مسند

10)((دیشب))در این مصراع چه نقش دستوری دارد؟

((دیشب دو چشم پنجره در خواب می خزید))

الف)نهاد              ب)مسند         ج)قید                  د)مسند الیه

11)کدام یک از آثار زیر از گلستان سعدی تقلید نشده است؟

الف)بهارستان جامی       ب)روضه خلد مجد خوافی              ج)پریشان قاآنی            د)کلیله و دمنه نصر الله منشی

12)فعل ((می شناسد)).................است.

الف)ماضی استمراری        ب)ماضی مستمر             ج)مضارع اخباری          د)مضارع التزامی

13)((رویش))....................است.

الف)صفت فاعلی       ب)اسم مصدر          ج)صفت مفعولی         د)مصدر

14)سروده های امام خمینی (ره)در چه قالبی هستند؟

الف)قصیده        ب)غزل            ج)رباعی             د)گزینه های ((ب)) و ((ج))

15نشانه مفعول چیست؟

الف)از              ب)به            ج)را           د)در

دعای سر سفره

 

 

الهی که این سفره معمـور باد         همیشه پراز نعـمت و نــور باد

 

زبان بداندیش و چشم حسود         از این سفره و صاحبش دورباد

معما

    چيست آن گرد گنبد بي در                           پــوست درپـوست گـــرديكديگـــــر

 هر كه بگشايد اين معمّارا                            رخش ازآب  ديده گــــــــردد تر

آزمون فصل چهارم:جوانان و فرهنگ

آزمون فصل چهارم :جوانان و فرهنگ

 

1)کدام یک از آثار زیر از سنایی غزنوی نیست؟

الف)طریقت و التحقیق       ب)کارنامه بلخ        ج)حدیدقه الحدیقه       د)نصیحت الملوک

 

2)کدام یک از جمله های زیر یک جمله ی مرکب است؟

الف)ادمی باید که بسیار نگوید.

ب)دوستی ابله بتر از دشمنی است.

ج)او به هر حیله که دانی راندنی است.

د)روزی روزگاری در زمان های خیلی قدیم ،جوانی زورمند در بیابان می رفت.

 

3)از شاعران فارسی زبان که در هندوستان متولد شده و در آثار خویش اندیشه های لطیف عرفانی را با مضامین پیچیده در آمیخت و شیوه بیان و سبک ویزه ای را به کار بست.

الف)صائب    ب)اقبال لاهوری        ج)بیدل دهلوی     د)سلمان هرات

 

4)بیت زیر چند جمله است؟

((در زندگی مطالعه دل غنیمت است                              خواهی بخوان و خواهی نخوان ما نوشته ایم))

الف)دو جمله       ب)سه جمله     ج)چهار جمله     د)پنج جمله

 

5)در بیت زیر کدام ارایه ادبی به کار رفته است؟

((همه کار ایام درس است و پند                                 دریغا که شاگرد هشیار نیست))

الف)تشبیه        ب)مراعات نظیر      ج)تلمیح        د)تشخیص

 

6)کدام کلمه با حاجت هم خانواده نیست؟

 الف)احتیاج       ب)حجت     ج)حوایج        د)محتاج

 

 

7)کدام مورد در نقد دیده می شود؟

الف)عیب ها و کاستی ها         ب)قوت ها و زیبایی ها

ج)میزان درستی یا نادرستی      د)همه موارد

 

8)(دیدار) در مصراع ((دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد؟))چه ساختاری دارد؟

الف)صفت فاعلی      ب)صفت مفعولی      ج)اسم مصدر     د)حاصل مصدر

 

9)یک متن جذاب می بایست دارای چه ویزگی هایی باشد؟

الف)اغاز نیکو     ب)پیوستگی و انسجام  محتوا     ج)پایان بندی مناسب     چ)همه موارد

 

10)مولانا مثنوی را در چند دفتر به نگارش در آورده است؟

الف)شش دفتر     ب)هفت دفتر    ج)نه دفتر    د)دوازده دفتر

 

11)در این بیت کدام کلمه مسند  است؟

اقوام روزگار به اخلاق زنده اند         قومی که گشت فاقد اخلاق مردنی است

الف)اقوام روزگار    ب)زنده     ج)فاقد اخلاق      د)مردنی

 

12)این عبارت چه نوع نثری است؟

هرکه با بدان نشیند اگر نیز طبیغت ایشان در او اثر نکند به طریقت ایشان متهم گردد

الف)نثر ساده     ب)نثر مسجع     ج)نثر مصنوع     د)نثر پیچیده

 

13) در عبارت ((دیده ام می جوست گفتندم نبینی روی دوست)) کدام فعل به کار رفته است؟

الف)ماضی نقلی     ب)ماضی استمراری      ج)ماضی ساده      د)مضارع

 

 

 

14)((بنشست))در این مصراع چه نوع فعلی می باشد؟

((پسر نوح با بدان بنشست))

الف)ماضی ساده     ب)ماضی نقلی       ج)مضارع اخباری      د)مضارع التزامی

 

15)((خفته))در این عبارت چه نقش دستوری دارد؟

((روی خفته را خشخاش کرد.))

الف)فعل      ب)مسند      ج)مفعول     د)مضاف الیه

 

معما

آن چيست كه دست و پا ندارد                        گرد  است  و  دراز  و  در ندارد
اندر       شكمش         ستارگانند                         جز   نام    دو     جانور    ندارد

کاربرد «ت» یا «ط»؟؟؟؟؟

«ط» بنویسیم یا «ت» ؟

 یکی از دغدغه‌های پیش روی هر زبانی در راه تبدیل شدن به یک زبان نوین و خردمندانه، جهش هرچه سریع‌تر به سوی سادگی و کنار نهادن هنجارهای دست ‌و‌ پاگیر بازمانده از منطق حاکم بر روزگاران کهن است. روزگار نو منطق نو می‌خواهد و منطق نو زبان و خط نو.

یکی از این ناهنجاری های بازمانده از روزگاران کهن در خط کنونی فارسی، وجود بیش از یک نویسه‌ (شکل حرف در نوشتار) برای برخی از واج ها (صدای حرف در گفتار) است. مثلا برای واج t دو نویسه ی "ت" و "ط" و همچنین نویسه‌های «س»، «ص» و «ث» برای واج ((s  وجود دارد. روشن است که این چندگانه نویسی از کاربست واژه‌های عربی در زبان فارسی سرچشمه گرفته است.

در زبان عربی کاربست این نویسه‌های گوناگون البته درست و خردمندانه است چرا که هر یک از این ها در برابر یک واج با واگویش (تلفظ) متفاوت قرار می گیرد. اما وجود این چندگانگی در خط فارسی خردمندانه و پذیرفتنی نیست، چرا که در واگویش فارسی، این نویسه‌ها هیچ تفاوتی با هم ندارند. از این رو اگر خط فارسی پیش از آن که جای خود را به خط دیگری بدهد، بخواهد خود را بازسازی کند و تبدیل به خطی آراسته، روان، ساده و منطقی شود، ناگزیر است تا آن جا که ممکن است به یک‌گانه‌نویسی روی آورد تا از کمند این آشفتگی‌ها برهد. 

اکنون برای بررسی به تر واژه‌هایی  که در آن ها نویسه ی "ط" به کار رفته است، آن ها را به چهار دسته تقسیم می کنیم:

ادامه نوشته

ریشه های تاریخی اصطلاحات و برخی ضرب المثل های فارسی

دری وری گفتن ( به طور کلی جملات نامفهوم و بی معنی و خارج از موضوع را در میان عوام دری وری می گویند)

 پس از شکست ساسانیان به دست اعراب....،

دست شستن از کاری

 ( این اصطلاح که به معنی کناره گیری کردن از کاری، استعفا دادن و از خود سلب مسئولیت کردن است اصطلاحی فارسی نیست و از تاریخ مسیحیت و ماجرای به صلیب کشاندن مسیح وارد زبان های جهان، از جمله زبان فارسی شده است)

در تاریخ مسیحیت آمده است که ...

دست و پای کسی را توی پوست گردو گذاشتن

(هنگامی که شخص زودباوری را به انجام کاری تشویق کنند و او بدون دوراندیشی و بررسی به آن اقدام کند و بدین ترتیب در بن بستی گرفتار آید، درباره ی او می گویند که: « دست و پایش را در پوست گردو گذاشتند» یعنی کاری دستش داده اند که نمی داند چه بکند.)

ضرب المثل "دست و پای کسی را در پوست گردو گذاشتن" پیش از پیدایش آن، درباره ی انسان نبوده و کاربردی برای او  نداشته است، بلکه ...

ریش و قیچی را به دست کسی سپردن

(این ضرب المثل را هنگامی به کار می برند که بخواهند اعتماد و اطمینان کامل را به کسی نشان بدهند و به او اختیار کامل برای انجام کاری را بدهند)

ریش در گذشته در میان عوام دارای اهمیت و حرمت بسیار زیادی بوده است، تا آن جا که ...

زیر کاسه نیم کاسه ای است

(برای بیان این معنا که فریب و نیرنگی در کار است از این ضرب المثل استفاده می شود)

در گذشته که وسایل خنک کننده و نگاه دارنده مانند یخچال و فریزر و فلاکس و یخدان وجود نداشت...

سر و کیسه کردن

(این ضرب المثل که در زبان عوام "سرکیسه کردن" گفته می شود، در معنی استعاره ای کنایه از این است که همه ی موجودی و دارایی کسی را از او گرفته اند.)

 در روزگار گذشته که وسایل نظافت و آرایش تا این اندازه وجود نداشت، کیسه کشی و سر تراشی در حمام های عمومی انجام می شد. یعنی ...

ادامه نوشته